Chuyện kể rằng, Chử Đồng Tử là một chàng trai nghèo sống bằng nghề chài lưới ven sông Hồng đã tình cờ gặp gỡ Tiên Dung, con gái vua Hùng thứ 18 trong một lần nàng du ngoạn. Cuộc gặp gỡ định mệnh trên bãi cát Tự Nhiên không chỉ phá vỡ mọi rào cản về thân phận, lễ giáo mà còn mở ra một câu chuyện tình yêu vượt thời đại – nơi con người được quyền sống thật với cảm xúc của mình.

Không lựa chọn cuộc sống vương giả, Tiên Dung đã từ bỏ cung vàng điện ngọc để cùng Chử Đồng Tử gây dựng cuộc sống, truyền nghề cho dân, khai phá vùng đầm lầy Dạ Trạch thành nơi trù phú. Chính điều đó khiến họ không chỉ là biểu tượng của tình yêu mà còn là biểu tượng của sự khai sáng, sáng tạo và nhân văn.

Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Chử Đồng Tử được tôn là một trong “Tứ bất tử”, thể hiện khát vọng về tự do, bình đẳng và hạnh phúc lứa đôi. Và cũng từ đó, lễ hội Chử Đồng Tử - Tiên Dung ra đời như một cách để người dân tưởng nhớ, tri ân và tái hiện lại câu chuyện tình yêu bất tử ấy. Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa tâm linh, câu chuyện tình ấy còn trở thành “linh hồn” của lễ hội – một lễ hội được mệnh danh là “lễ hội tình yêu” độc đáo bậc nhất Việt Nam. Chị Nguyễn Thị Tuyển, thôn Đức Nhuận, xã Triệu Việt Vương chia sẻ: Lớn lên trên quê hương gắn với câu chuyện tình Chử Đồng Tử – Tiên Dung, chúng tôi luôn tự hào và trân trọng những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Lễ hội không chỉ là dịp vui xuân mà còn là nơi để mỗi người thêm yêu quê hương mình.

Lễ hội đền Đa Hòa – Dạ Trạch là một trong những lễ hội lớn của cả nước, là bức tranh về đời sống tinh thần phong phú, sinh động và mang giá trị văn hóa sâu sắc của người Việt cổ trong việc khai phá đầm lầy, phù sa ven sông Hồng từ hàng nghìn năm về trước. Đây không chỉ là nơi lưu truyền, lan tỏa huyền thoại về một tình yêu cao đẹp, thiêng liêng giữa chàng trai nghèo Chử Đồng Tử và công chúa Tiên Dung mà còn là nơi giáo dục truyền thống hiếu thảo, tình cảm nhân văn và lòng nhân ái cho các thế hệ sau. Lễ hội cũng thể hiện khát vọng của Nhân dân cầu cho mưa thuận, gió hòa để cấy cày thuận lợi, xóm làng yên vui, ấm no và hạnh phúc.

Chính vì vậy, điểm đặc sắc đầu tiên phải kể đến là nghi thức rước nước – một nghi lễ mang đậm tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp. Nước được lấy từ giữa dòng sông Hồng, biểu tượng của sự tinh khiết, sinh sôi để dâng lên Thánh, cầu cho một năm mưa thuận gió hòa.

Không khí lễ hội trở nên sống động với hình ảnh đoàn rước dài, rực rỡ sắc màu: rồng múa, cờ hội tung bay, trống chiêng dồn dập. Những chiếc kiệu long đình, kiệu nước, kiệu nón gậy… nối tiếp nhau tạo nên một bức tranh lễ hội vừa trang nghiêm, vừa rộn ràng.

Bên cạnh phần lễ, phần hội cũng mang đến những trải nghiệm văn hóa đặc sắc. Các trò chơi dân gian như bịt mắt bắt dê, đập niêu, chọi gà, đi cầu kiều… thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Đặc biệt, lễ hội còn là không gian hội tụ của nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống như hát trống quân, quan họ, ca trù, chầu văn… Trong đó, hát trống quân Dạ Trạch – di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mang đậm tính giao duyên, thể hiện tinh thần lãng mạn của cư dân vùng sông nước.

Một điểm nhấn không thể bỏ qua là múa “con đĩ đánh bồng”, điệu múa dân gian vui nhộn, giàu tính biểu cảm, phản ánh sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Ngoài ra, nghi thức rước “phát du” đưa Thánh du ngoạn qua các làng cũng là nét độc đáo riêng của lễ hội, thể hiện sự gắn kết cộng đồng và niềm tin tâm linh sâu sắc. Tất cả những yếu tố đó đã tạo nên một lễ hội vừa linh thiêng, vừa sống động, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, nơi con người tìm về cội nguồn văn hóa dân tộc.

Lễ hội đền Đa Hòa – Dạ Trạch năm 2026 được tổ chức quy mô cấp tỉnh, diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 28 - 30/3 (ngày 10 – 12/2 âm lịch) tại đền Đa Hòa (xã Mễ Sở) và đền Dạ Trạch (xã Triệu Việt Vương), gắn với sự kiện đặc biệt đó là đón nhận Bằng xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt Khu di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật Đa Hòa - Dạ Trạch.

Vượt khỏi khuôn khổ của một lễ hội truyền thống, Đa Hòa – Dạ Trạch ngày nay còn trở thành điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch văn hóa của tỉnh Hưng Yên. Việc Khu di tích Đa Hòa – Dạ Trạch được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt đã khẳng định giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc của quần thể này. Đồng thời, lễ hội cũng được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, mở ra cơ hội lớn để bảo tồn và phát huy giá trị.

Ông Nguyễn Thanh Oai, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Việt Vương cho biết: Việc Khu di tích Đa Hòa – Dạ Trạch được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt là niềm vinh dự, tự hào rất lớn đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân địa phương. Đây không chỉ là sự ghi nhận những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc của di tích, mà còn tạo động lực để chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản trong giai đoạn mới.

Chị Nguyễn Thị Hương, du khách đến từ thành phố Hà Nội đánh giá: Không gian lễ hội cũng trở thành nơi giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, lòng tự hào dân tộc và ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng. Lễ hội Đa Hòa – Dạ Trạch vì thế không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là “cầu nối” giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và phát triển.

Giữa nhịp sống hiện đại, lễ hội đền Đa Hòa – Dạ Trạch không chỉ là nơi tái hiện một thiên tình sử đẹp, mà còn là không gian kết tinh của văn hóa, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng người Việt. Đặc biệt lễ hội vẫn giữ được hồn cốt truyền thống, trở thành điểm tựa tinh thần và nguồn lực phát triển bền vững cho quê hương Hưng Yên – vùng đất “địa linh nhân kiệt” bên dòng sông Hồng. Với lợi thế nằm trong vùng châu thổ sông Hồng, nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, tỉnh Hưng Yên đang từng bước xây dựng các tour du lịch kết nối lễ hội với các di tích, làng nghề và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Theo ông Phạm Văn Hiệu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Lễ hội Chử Đồng Tử – Tiên Dung gắn với Khu di tích quốc gia đặc biệt Đa Hòa – Dạ Trạch là một trong những tài nguyên du lịch văn hóa đặc sắc của Hưng Yên, có giá trị nổi bật về lịch sử, tín ngưỡng và không gian văn hóa. Đây là nền tảng quan trọng để ngành du lịch phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, có sức cạnh tranh và khả năng thu hút du khách. Thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tập trung khai thác hiệu quả tiềm năng này theo hướng phát triển du lịch văn hóa bền vững; tăng cường liên kết với các địa phương trong tuyến du lịch sông Hồng; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá; đồng thời thu hút nguồn lực đầu tư, từng bước hoàn thiện hạ tầng và dịch vụ, đưa Đa Hòa – Dạ Trạch trở thành điểm đến hấp dẫn, xứng tầm trong bản đồ du lịch khu vực.

Nội dung: Nhóm phóng viên

Đồ họa: Việt Hùng

https://baohungyen.vn/doc-dao-dieu-mua-con-di-danh-bong-trong-le-hoi-chu-dong-tu-tien-dung-3192843.html

Nguồn trích dẫn: baohungyen.vn