Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến: Dòng chảy di sản trong nhịp sống đương đại
Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm 2026 tiếp tục khẳng định vai trò là điểm nhấn văn hóa tiêu biểu của tỉnh, thu hút sự quan tâm, tham gia của đông đảo Nhân dân và du khách. Diễn ra trong không gian giàu trầm tích lịch sử, lễ hội không chỉ là hoạt động thường niên mà còn là dịp để các giá trị di sản được khơi dậy, gìn giữ và lan tỏa trong đời sống đương đại.

Nghi lễ rước kiệu trang nghiêm, tái hiện nét đẹp văn hóa truyền thống của Phố Hiến. Ảnh tư liệu
Tiếp nối mạch nguồn văn hóa
Một trong những điểm nhấn nổi bật của lễ hội những năm gần đây là hoạt động thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt tại đền Mẫu. Nghệ nhân Ưu tú Dương Thị Phương Đông (phường Mỹ Hào) chia sẻ: Trong không gian linh thiêng của lễ hội, các nghi lễ hầu đồng, diễn xướng chầu văn được thực hành trang nghiêm, chuẩn mực với sự tham gia của các nghệ nhân, thanh đồng, cung văn và đông đảo Nhân dân, du khách. Mỗi nghi thức, mỗi làn điệu chầu văn đều tái hiện đời sống tín ngưỡng đặc sắc, góp phần tôn vinh giá trị nghệ thuật truyền thống, thể hiện sự trân trọng và ý thức gìn giữ di sản của cộng đồng. Việc thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trong khuôn khổ lễ hội không chỉ góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, mà còn giúp thế hệ trẻ hiểu và trân trọng hơn di sản của cha ông. Thông qua các nghi lễ được thực hiện theo đúng chuẩn mực, Nhân dân có thêm cơ hội tiếp cận, trải nghiệm, tìm hiểu cái hay, cái đẹp của tín ngưỡng thờ Mẫu và chung tay gìn giữ nét đẹp văn hóa đặc sắc này.
Cùng với tín ngưỡng thờ Mẫu, nghệ thuật ca trù - loại hình nghệ thuật độc đáo, có giá trị đặc biệt trong kho tàng âm nhạc truyền thống Việt Nam cũng được biểu diễn tại các điểm di tích trong thời gian diễn ra lễ hội. Trong không gian biểu diễn gần gũi, tiếng phách, tiếng đàn đáy hòa quyện cùng giọng hát trầm bổng của các nghệ nhân tại Câu lạc bộ Ca trù Đào Đặng (phường Phố Hiến) tái hiện sinh động một loại hình “nghệ thuật bác học” giàu chiều sâu thẩm mỹ. Nghệ nhân Nhân dân ca trù Đỗ Thị Thanh Nhàn (phường Phố Hiến) chia sẻ: Tại Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến năm nay, các nghệ nhân đã chuẩn bị nhiều tiết mục đặc sắc với đa dạng thể cách của nghệ thuật ca trù như: Hát dâng hương, xẩm huê tình, hát nói, hát Bắc phản... Các tiết mục được dàn dựng công phu, thể hiện kỹ thuật điêu luyện và tâm huyết của các nghệ nhân, góp phần tạo nên không khí trang trọng, đậm đà bản sắc. Nét riêng có trong các màn thể hiện của nghệ nhân Câu lạc bộ Ca trù Đào Đặng là bên cạnh thể hiện giá trị nghệ thuật đặc sắc của nghệ thuật ca trù nói chung, các màn thể hiện này còn phản ánh đời sống văn hóa phong phú của cư dân vùng đất từng là trung tâm giao thương sầm uất, góp phần làm nổi bật bản sắc riêng của Phố Hiến trong dòng chảy văn hóa truyền thống.

Trình diễn nghệ thuật ca trù tạo nên sự độc đáo trong Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến. Ảnh tư liệu
Gắn kết văn hóa và đời sống
Không dừng lại ở việc tôn vinh các giá trị văn hóa, Lễ hội Văn hóa dân gian Phố Hiến ngày càng khẳng định vai trò trong khai thác hiệu quả nguồn lực di sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Tiếp nối mạch trải nghiệm, cùng với các không gian văn hóa dân gian, trình diễn nghệ thuật truyền thống, phần trình diễn ẩm thực đặc trưng được tổ chức bài bản trong những ngày lễ hội cũng góp phần nâng cao chất lượng phục vụ du khách. Những sản vật địa phương, món ăn mang đậm hồn quê như: chè sen long nhãn, chả gà Tiểu Quan, bún thang lươn... cùng các đặc sản vùng miền được giới thiệu sinh động, tạo sự gắn kết giữa văn hóa và đời sống. Những mùa lễ hội gần đây, tỉnh thu hút hàng chục nghìn lượt du khách đến tham quan, qua đó hoạt động du lịch gắn với lễ hội được mở rộng, thúc đẩy các dịch vụ lưu trú, thương mại phát triển, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Bà Nguyễn Thị Sen, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh cho biết: Thông qua các mùa lễ hội, giá trị văn hóa truyền thống của Phố Hiến lưu danh một thời ngày càng được hồi sinh, lan tỏa, hiện diện trong đời sống hôm nay thu hút Nhân dân các tỉnh, thành phố đến khám phá. Qua mỗi mùa lễ hội, Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh đều đánh giá, rút kinh nghiệm để năm sau tổ chức các hoạt động phong phú, tốt hơn năm trước, từng bước theo hướng chuyên nghiệp, gắn kết chặt chẽ giữa trải nghiệm văn hóa kết hợp nhu cầu tham quan, từng bước định hình Phố Hiến trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch văn hóa của địa phương. Qua đó góp phần cùng các ngành, địa phương xây dựng hình ảnh Hưng Yên là điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách.
Khi những hồi trống khai hội vang lên, Phố Hiến bừng lên trong sắc màu lễ hội và chiều sâu ký ức lịch sử. Di sản Phố Hiến không còn là câu chuyện của quá khứ, mà đang hiện diện sinh động trong đời sống hôm nay.
Dương Miền - Vân Anh
https://baohungyen.vn/le-hoi-van-hoa-dan-gian-pho-hien-dong-chay-di-san-trong-nhip-song-duong-dai-3194131.html
Nguồn trích dẫn: baohungyen.vn